Regionalny Zespół Pieśni i Tańca Lachy – 58 lat tradycji

  • Autor: JB
  • Opublikowany: 2014-07-28

Lachy

Lachy / arch

Najstarszy zespół regionalny w Nowym Sączu działa pod patronatem Towarzystwa Przyjaciół Regionalnego Zespołu Lachy. Trzy pokolenia lachowskiej rodziny tańczy, śpiewa i gra, odnosząc szereg sukcesów na polskich i międzynarodowych festiwalach. Lachy nominowane są do Nagrody Społeczno-Kulturalnego Towarzystwa Sądeczanin w kategorii „instytucja, zespół, grupa”.

Wszystko zaczęło się w 1951 roku, kiedy pracownicy Spółdzielni Fryzjerów postanowili zainicjować działalność artystyczno-kulturalną. Powołano wtedy Komisję Kulturalno-Oświatowej i zorganizowano pierwsze zespoły artystyczne, które odnosiły małe, ale jednak sukcesy. W 1955 r., dzięki Wojewódzkiemu Związkowi Spółdzielczości Pracy w Krakowie, otwarto Świetlicę Międzyspółdzielnianą przy ul. Jagiellońskiej 31. Swoje miejsce znalazły tu zespoły złożone z pracowników kilku sądeckich spółdzielni: Zespół Estradowy pod kierownictwem Józefa Wojsława, Zespół Dramatyczny Edwarda Fydy i zespół regionalny. Jego kierownikiem administracyjno-organizacyjnym został Marcin Adamek, pełniący również tę funkcję we wspomnianej świetlicy, a choreografem byłą Zofia Żytkowicz.
Z Zespołem związanych było już ok. 1000 tancerzy, tańczących dłużej niż jeden rok, oraz kilkudziesięciu muzyków grających w kapeli. Kierownikami Zespołu byli kolejno: Marcin Adamek (1956-1963), Adam Sobczyk (1963-1966), Wacław Nadolski (1963-1966), Krystyna Łodzińska (1966-1979), Wojciech Dębicki (1979-1989), Maria Kmak i Robert Sobol (1989-1990), Michalina Wojtas (1990-2003), Teresa Grochal (2003-2008), oraz od 2008 roku stanowisko praezesa i szefa Zespołu obejmuje Zuzanna Poręba. Jako choreografowie z „Lachami” pracowali: Monika Bulińska, Lidia Czechowska, Katarzyna Karasek, Andrzej Łukasik, Barbara Sokołowska, Maria Waśko, Michalina Wojtas, Jan Zarzeka, Zofia Żytkowicz. Muzycy pracujący z Zespołem: Sławomir Bryniak, Roman Goryca, Jan Józefowski, Rudolf Józefowski, Zbigniew Sasak, Ilona Szarek, Józef Wojsław. Ogromną rolę w historii „Lachów” odegrali jego konsultanci: Aleksandra Szurmiak-Bogucka i Kazimierz Bogucki. Zespół zawsze otaczał szeroki krąg przyjaciół. Ci najbardziej wypróbowani: Maria Kurleto-Wasilewska – inspektor WZSP, od początku z zapałem wspierająca działalność Zespołu, Antoni Wasielewski – dziennikarz i rysownik, prasowy „kibic”, Janusz Koszyk – słynny Morcin Nalepiok, dziennikarz, gawędziarz i konferansjer pierwszych koncertów, Janina Kalicińska – autorka układu do tańca narodowego – krakowiaka.

Regionalny Zespół Pieśni i Tańca Lachy jest laureatem wielu prestiżowych nagród, m.in.: trzykrotnym zwycięzcą Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopane, pierwszym polskim triumfatorem Międzynarodowych Spotkań Folklorystycznych w Żywcu, laureatem Nagrody Ministra Kultury I stopnia oraz Nagrody im. Oskara Kolberga. Odnosili sukcesy na wielu przeglądach. Zdobyli II nagrodę na Ogólnopolskim Festiwalu Zespołów Regionalnych w Łodzi (1961). Znaczącą nagrodę otrzymali rok później, podczas Festiwalu Ludowych Zespołów Artystycznych w Langollen w Anglii. Lachy, będąc jedynym reprezentantem Polski i konkurując z 50 zespołami z 26 krajów, zdobyły II nagrodę w konkursie kapel i III nagrodę w konkursie tańca. Na Międzynarodowym Festiwalu Zespołów Regionalnych w Confolens we Francji w 1963 r. wywalczyły II nagrodę w konkursie tańca i III – kapel. Kolejne trofeum przywieźli w 1965 r. z Agrigento na Sycylii – V miejsce na XIII Międzynarodowym Festiwalu Zespołów Regionalnych. W tym samym roku Lachy uzyskały jedno z największych osiągnięć: byli bezkonkurencyjni na I Festiwalu Zespołów Regionalnych Ziem Górskich w Zakopanem i zdobyli I nagrodę. Pierwszą w karierze „Złotą Ciupagę” – Grand Prix zdobyli na III Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem w 1970 r. Przez siedem zakopiańskich festiwali do listy nagród dopisały „Złoty Liść Jesieni Tatrzańskiej”(na VIII MFFZG w 1975 r.), III nagrodę – „Puchar Jesieni Tatrzańskiej” (na X i XII MFFZG w latach 1977 i 1979), oraz drugą „Złotą Ciupagę” (na XXI MFFZG w roku 1989). Ostatnim sukcesem grupy dorosłej jest Grand Prix XI Międzynarodowych Spotkań Folklorystycznych w Żywcu w 2000 r.
Ostatnio nowosądecki zespół wytańczył i wyśpiewał Grand Prix na VI Międzykulturowym Festiwalu Folklorystycznym Zagłębie i Sąsiedzi 2014.

Źródło: http://www.sadeczanin.info/nagroda-towarzystwa-sadeczanin,26/regionalny-zespol-piesni-i-tanca-lachy-58-lat-tradycji,61798#.VSjZRdysUrU